Thứ tư, 29/06/2022 | 10:18 GMT +7

  • Click để copy
Thứ năm- 10:00, 02/09/2021

Loài lợn có sức sống siêu việt

CAO BẰNG Lợn Táp Ná rất dễ nuôi. Chúng phàm ăn, ăn khoẻ, ăn bất cứ loại thức ăn nào. Chúng chống chịu bệnh tật rất tốt, hầu như không bị bệnh. Thịt lại rất thơm ngon.

Hà Quảng, quê hương của lợn Táp Ná

Lợn Táp Ná là một giống lợn bản địa của huyện Thông Nông cũ, nay là huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Lợn Táp Ná có chất lượng thịt thơm ngon so với nhiều loại lợn khác, mang lại giá trị kinh tế cao cho nhiều hộ chăn nuôi.

Lợn Táp Ná được nuôi nhiều nhất tại xã Thanh Long và nuôi rải rác tại một số xã lân cận của huyện Hà Quảng. Bộ NN-PTNT đã công nhận đây là giống lợn địa phương của tỉnh Cao Bằng.

Bà Đặng Mùi Mụi, dân tộc Dao đỏ ở xóm Táp Ná, xã Thanh Long (huyện Hà Quảng) luôn duy trì nuôi khoảng 20 con lợn thịt Táp Ná/lứa. Ảnh: Đinh Đại Long.

Bà Đặng Mùi Mụi, dân tộc Dao đỏ ở xóm Táp Ná, xã Thanh Long (huyện Hà Quảng) luôn duy trì nuôi khoảng 20 con lợn thịt Táp Ná/lứa. Ảnh: Đinh Đại Long.

Lợn rất dễ nuôi vì chúng phàm ăn, ăn khoẻ, ăn bất cứ loại thức ăn nào, kể cả loại thức ăn hầu như không có chất dinh dưỡng. Chúng chống chịu bệnh tật rất tốt, hầu như không bị bệnh, kể cả nuôi trong điều kiện hoang vu, người nuôi chưa đáp ứng được các yêu cầu về vệ sinh an toàn dịch bệnh. Đây cũng là giống lợn thuần, gần như chưa có sự lai tạp của các giống lợn khác và đặc biệt chất lượng thịt thơm ngon, đã thực sự trở thành thịt lợn đặc sản.

Tỷ lệ mắc bệnh chết của lợn nái và đực giống, lợn con từ sơ sinh đến cai sữa cũng như lợn trong giai đoạn nuôi vỗ béo khai thác thịt của giống Táp Ná nuôi tại huyện Thông Nông rất thấp, chỉ chiếm 3 - 4%.

Đến xã Thanh Long, huyện Hà Quảng, nơi được coi là quê hương của giống lợn Táp Ná, đa số người chăn nuôi nơi đây đều nuôi giống lợn này. Hộ ít thì nuôi vài con, hộ nhiều nuôi gần 20 con trong chuồng.

Theo chân cán bộ Hội Nông dân xã Thanh Long, chúng tôi đến gia đình bà Đặng Mùi Mụi, dân tộc Dao đỏ ở xóm Táp Ná, xã Thanh Long, một trong những hộ điển hình trong chăn nuôi lợn Táp Ná ở địa phương. Trong chuồng gia đình bà Mụi luôn duy trì 2 - 3 con lợn nái Táp Ná, đàn lợn thịt duy trì hơn 10 con/lứa.

Bà Mụi tâm sự: Từ xưa đến nay, bà chỉ nuôi giống lợn Táp Ná bản địa của địa phương. So với lợn trắng cao sản, lợn Táp Ná dễ nuôi, phù hợp với điều kiện khắc nghiệt ở vùng cao, có thể nhốt trong chuồng hoặc thả rông xung quanh vườn nhà.

Thức ăn chủ yếu để chăn là rau, cỏ rừng, chuối, bã rượu. Có thể nấu thêm ngô để cho ăn từ 1 - 2 bữa/ngày. Dù sức đề kháng, chống chịu bệnh tật tốt so với các loại lợn khác, nhưng bà Mụi vẫn thường xuyên vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, tiêm phòng đầy đủ để đàn lợn phát triển khỏe mạnh, hạn chế bị bệnh tật. Mỗi năm, gia đình tôi thu nhập 60 - 80 triệu đồng từ nuôi lợn Táp Ná.

Lợn Táp Ná là giống vật nuôi bản địa được nhiều người dân tại xã Thanh Long, huyện Hà Quảng lựa chọn chăn nuôi phát triển kinh tế. Ảnh: Toán Nguyễn.

Lợn Táp Ná là giống vật nuôi bản địa được nhiều người dân tại xã Thanh Long, huyện Hà Quảng lựa chọn chăn nuôi phát triển kinh tế. Ảnh: Toán Nguyễn.

Bà Tô Thị Hải Châu, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp Cao Bằng cho biết: So với các loại lợn khác, lợn Táp Ná có chất lượng thịt thơm ngon, được nhiều khách hàng ưa chuộng.

Tuy nhiên, do chăn nuôi theo kiểu tự phát tại các hộ dân nên số lượng nhỏ lẻ, không tập trung. Muốn phát triển chăn nuôi lợn Táp Ná tập trung với quy mô lớn, thành sản phẩm hàng hóa thì huyện Hà Quảng và các ngành liên quan cần tạo được chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, đảm bảo đầu ra cho người chăn nuôi.

Bảo tồn và phát triển giống lợn Táp Ná

Giống lợn Táp Ná vẫn giữ được mức độ thuần chủng cao, chưa bị lai tạp nhiều với các giống lợn nội và ngoại khác vì chúng được nuôi tại một vùng núi cao, nơi mà nền kinh tế còn kém phát triển, điều kiện địa lý xa xôi.

Núi non hiểm trở, đặc biệt hệ thống giao thông rất kém nên việc pha tạp lợn Táp Ná với các giống lợn nhập ngoại và lợn nội khác của vùng đồng bằng hầu như không thể thực hiện được. Giống lợn Táp Ná vẫn là nguồn cung cấp thịt lợn chủ yếu người dân địa phương.

Lợn Táp Ná có nhiều điểm đặc trưng như lông và da đều đen, ngoại trừ 6 điểm trắng ở giữa trán, ở 4 cẳng chân và chóp đuôi. Đầu to vừa phải, tai hơi rủ cúp xuống, bụng to nhưng không bị sệ và võng xuống. Chân to, cao, chắc khỏe, lưng tương đối thẳng, mặt thẳng và không bị nhăn nheo. Loài lợn này có tầm vóc nhỏ, khối lượng thấp và tốc độ lớn chậm, thường phải nuôi gần một năm mới có thể giết thịt, nhưng thịt heo có mùi vị rất thơm ngon.

Do từ xưa tới nay, lợn Táp Ná thường được người dân nuôi thả rông, chọn lọc tự nhiên nên hầu như không mất công chăm sóc, phàm ăn, chống chịu bệnh tật rất tốt. Tỷ lệ mắc bệnh chết của heo nái và đực giống, heo con từ sơ sinh đến cai sữa cũng như heo trong giai đoạn nuôi vỗ béo chỉ 3 - 4%.

Nhờ ưu điểm về việc thích nghi tốt điều kiện thời tiết, ít bị dịch bệnh, nên lợn Táp Ná có nguồn gen quý cần được bảo tồn và phát triển. Ảnh: Công Hải.

Nhờ ưu điểm về việc thích nghi tốt điều kiện thời tiết, ít bị dịch bệnh, nên lợn Táp Ná có nguồn gen quý cần được bảo tồn và phát triển. Ảnh: Công Hải.

Tuy nhiên, do việc thả rông nên thức ăn dành cho lợn chưa đảm bảo đủ dinh dưỡng. Bên cạnh đó, tập quán thả rông, chăm sóc thiếu bài bản, trải qua nhiều thế hệ lợn Táp Ná giao phối cận huyết nên giảm năng suất. 

Nhằm lưu giữ nguồn gen quý của lợn Táp Ná, những năm qua, đã có nhiều đề tài, dự án để bảo tồn và phát triển nguồn gen lợn Táp Ná tại tỉnh Cao Bằng.

Năm 2020, Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp Cao Bằng đã lựa chọn huyện Hà Quảng làm điểm triển khai thực hiện mô hình Chăn nuôi lợn sinh sản giống Lợn Hương, Lợn Táp Ná thuộc Dự án Xây dựng mô hình chăn nuôi Lợn Hương, Lợn Táp Ná để nâng cao sinh kế cho đồng bào dân tộc miền Núi giai đoạn 2020 - 2022.

Theo cơ quan chuyên môn, để đảm bảo công tác bảo tồn, khai thác và phát triển nguồn gen giống lợn Táp Ná, nhân thuần giống là giải pháp quan trọng nhất. Muốn nhân thuần, tuyển chọn nguồn nguyên liệu đảm bảo độ thuần chủng là điều tiên quyết. Việc lựa chọn giới tính đực và cái phù hợp, có đặc trưng tốt nhất và tránh được sự đồng huyết để xây dựng ghép phối, qua đó giúp số lượng lợn Táp Ná tăng nhanh, chất lượng tốt hơn. 

Sinh kế nhờ lợn Táp Ná

Những năm gần đây, ngoài các hộ kinh doanh tự phát, nhiều nhóm sở thích chăn nuôi lợn Táp Ná tại xã Thanh Long đã hình thành và được hỗ trợ kinh phí, tập huấn kỹ thuật chăn nuôi của Dự án Hỗ trợ kinh doanh cho nông hộ của tỉnh. Toàn xã có 16 Nhóm Sở thích nuôi lợn Táp Ná, mỗi nhóm có trung bình từ 10 - 12 thành viên, được Dự án hỗ trợ 70 - 80 triệu đồng/nhóm để cho các thành viên xoay vòng vay vốn để đầu tư con giống.

Anh Nông Văn Nam, Bí thư chi bộ, Trưởng nhóm Sở thích nuôi lợn Táp Ná xóm Bình Minh, xã Thanh Long cho biết: Xóm có 75 hộ thì trên 70% số hộ nuôi lợn Táp Ná. Nhóm Sở thích nuôi lợn Táp Ná của xóm có 11 thành viên. Mỗi hộ nuôi trung bình có từ 5 - 10 con lợn Táp Ná/lứa. Hàng tháng, nhóm sẽ họp các thành viên để chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật chăn nuôi lợn Táp Ná để đàn lợn của các thành viên đều phát triển tốt, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Ông Triệu Văn Cản, Chủ tịch UBND xã Thanh Long cho biết: Xã có 680 hộ dân, đa số các hộ nuôi lợn trong xã đều có nuôi giống lợn Táp Ná bản địa. Tổng đàn lợn của xã hiện nay có khoảng hơn 3.000 con, trong đó trên 70% là lợn Táp Ná, tập trung nhiều ở các xóm: Táp Ná, Thanh Sơn, Gằng Thượng, Tẩn Phung, Thanh Chung, Lũng Lạn… Từ nuôi lợn Táp Ná, nhiều hộ dân cho thu nhập trung bình từ 40 - 60 triệu đồng/năm.

Đinh Đại Long

Nức tiếng mãng cầu Bà Đen

Nức tiếng mãng cầu Bà Đen

Với diện tích lớn nhất cả nước, trái ra quanh năm, chất lượng cao cùng chỉ dẫn địa lý, mãng cầu Bà Đen khẳng định vị thế trên thị trường trong và ngoài nước.

Tuần lễ xoài Cao Lãnh giúp nông dân bán hàng qua mạng

Tuần lễ xoài Cao Lãnh giúp nông dân bán hàng qua mạng

ĐỒNG THÁP Từ ngày 16 - 22/5, Đồng Tháp tổ chức Tuần lễ xoài Cao Lãnh và trái cây chủ lực trên sàn thương mại điện tử chodacsandongthap.com và sàn voso.vn.

Đồng Tháp lần đầu tổ chức Lễ hội Sen để quảng bá du lịch

Đồng Tháp lần đầu tổ chức Lễ hội Sen để quảng bá du lịch

AN GIANG Ngày 6/5 UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức họp báo Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ nhất năm 2022 được tổ chức với quy mô cấp tỉnh với chủ đề “Sen ngày mới”.

Ra mắt Chi hội Chè Lai Châu

Ra mắt Chi hội Chè Lai Châu

LAI CHÂU Trong khuôn khổ các hoạt động tại Tuần Du lịch – Văn hóa Lai Châu năm 2022, Hiệp hội Nông sản tỉnh Lai Châu tổ chức ra mắt Chi hội Chè Lai Châu.

Vùng cảnh quan cà phê VnSAT phát triển du lịch

Vùng cảnh quan cà phê VnSAT phát triển du lịch

Du lịch cà phê là một trong những xu hướng mới nổi của du lịch Việt Nam. Việc kết hợp sẽ là trải nghiệm mới mẻ và hy vọng thu hút được nhiều du khách.

Trà Cascara tuyệt phẩm của dự án VnSAT

Trà Cascara tuyệt phẩm của dự án VnSAT

Nhấp ngụm trà Cascara, cảm nhận đầu tiên là hương thơm quyến rũ, còn vị thì vừa hơi ngọt và chát của trà vừa có vị hơi chua đặc trưng của cà phê Arabica.

Mỳ Chũ đắt hàng trên sàn Postmart.vn

Mỳ Chũ đắt hàng trên sàn Postmart.vn

BẮC GIANG Sau 2 năm đưa sản phẩm lên Postmart.vn, hiện mỗi tháng HTX Mỳ Chũ Xuân Trường có thể bán được 3 tấn sản phẩm trên nền tảng này, chủ yếu là mỳ ngũ sắc.

Xây dựng chuỗi giá trị cà phê đặc sản tại VnSAT Đắk Nông

Xây dựng chuỗi giá trị cà phê đặc sản tại VnSAT Đắk Nông

Vùng nguyên liệu canh tác hữu cơ theo mô hình cảnh quan bền vững của Dự án VnSAT – Đắk Nông đã thu hút nhiều doanh nghiệp lớn tham gia bao tiêu trong năm 2022...

Dự án VnSAT trả cây cà phê về với tự nhiên

Dự án VnSAT trả cây cà phê về với tự nhiên

Dự án chuyển đổi nông nghiệp bền vững tại Việt Nam (tên viết tắt VnSAT) đã dành 3 năm để nghiên cứu và xây dựng thành công mô hình trồng cà phê dưới tán rừng...

Xem Thêm