Thứ sáu, 19/04/2024 | 12:30 GMT +7

  • Click để copy
Thứ tư- 19:17, 17/02/2021

Đánh thức tiềm năng hạt dẻ Trùng Khánh

Hạt dẻ Trùng Khánh, huyện Trùng Khánh là đặc sản nổi tiếng hàng đầu ở tỉnh biên giới Cao Bằng bởi vị thơm, ngọt, bùi đặc trưng không nơi đâu có được.
Vườn dẻ tại thị trấn Trùng Khánh, huyện Trùng Khánh. Ảnh: Công Hải.

Vườn dẻ tại thị trấn Trùng Khánh, huyện Trùng Khánh. Ảnh: Công Hải.

Hạt dẻ còn gọi là “Mác lịch”, được ví như quà tặng của đất trời cho tỉnh Cao Bằng. Từ bao đời nay, hạt dẻ đã gắn bó mật thiết và là thứ đặc sản nổi tiếng nhất của người Tày, Nùng ở vùng quê hương cách mạng phía Bắc này.

Dẻ có thể trồng bằng phương pháp nhân giống từ hạt hoặc chiết ghép. Cây dẻ có thể chịu hạn tốt, sinh trưởng và phát triển tốt nhất khi có đủ nước tưới, ánh sáng đầy đủ để ra hoa kết quả. Thời điểm cây phát triển tốt nhất, mỗi cây dẻ có thể cho thu hoạch từ 40 - 50kg hạt.

Bà Hoàng Thị Bòng, tổ 6, thị trấn Trùng Khánh, huyện Trùng Khánh chia sẻ: Gia đình tôi trồng hơn 7.000m2 cây dẻ được gần 20 năm nay. Năm 2020, gia đình tôi thu hơn 1 tấn hạt dẻ, giá bán từ 120 nghìn - 140.000 đồng/kg, thu nhập hơn 100 triệu đồng. Cứ đến vụ dẻ chín là khách quen vào tận vườn mua hoặc gọi điện gửi ra thành phố Cao Bằng, đi các tỉnh, thành phố làm quà biếu chứ không cần mang ra chợ bán.

Người dân thị trấn Trùng Khánh, huyện Trùng Khánh thu hạt dẻ tại vườn. Ảnh: Công Hải.

Người dân thị trấn Trùng Khánh, huyện Trùng Khánh thu hạt dẻ tại vườn. Ảnh: Công Hải.

Anh Hoàng Văn Đức, cán bộ UBND xã Phong Châu, một trong những thanh niên đi đầu trong phát triển trồng dẻ tâm sự: Được dự nhiều lớp tập huấn về trồng dẻ của huyện Trùng Khánh, tôi thấy tiềm năng phát triển, đầu ra ổn định và đất đai phù hợp trồng cây dẻ.

Năm 2017, Phòng NN-PTNT huyện Trung Khánh cấp cây giống, tôi cải tạo khoảng 1 ha đất đồi để trồng dẻ. Nhờ áp dụng đúng theo kỹ thuật được tập huấn, cứ đầu năm là bón lót phân NPK nên cây đang phát triển rất tốt. Ngoài ra, tôi kết hợp trồng cỏ voi, vỗ béo trâu, bò để tăng thêm thu nhập.

Đến nay, toàn huyện Trùng Khánh có hơn 200 ha trồng dẻ, sản lượng dẻ mỗi năm khoảng 150 tấn, tập trung tại các xã nằm trong vùng được cấp chỉ dẫn địa lí như: Khâm Thành, Phong Châu, Chí Viễn, thị trấn Trùng Khánh… Từ năm 2017 đến nay, huyện Trùng Khánh hỗ trợ cấp phát hơn 10.000 cây giống, trồng mới hơn 100ha dẻ.

Hạt dẻ Trùng Khánh có vị ngọt, bùi riêng biệt. Ảnh: Công Hải.

Hạt dẻ Trùng Khánh có vị ngọt, bùi riêng biệt. Ảnh: Công Hải.

Ông Hà Minh Hải, Trưởng Phòng NN-PTNT huyện Trùng Khánh cho biết: Diện tích đất nông nghiệp của huyện Trùng Khánh vẫn còn rất nhiều để phát triển cây dẻ. Tuy nhiên, dù đã có chỉ dẫn địa lý từ năm 2013 nhưng do diện tích đất của từng hộ dân còn nhỏ lẻ, không tập trung, lại chưa hình thành được vùng sản xuất chuyên canh nên người dân cũng chưa mạnh dạn mở rộng diện tích trồng.

Cây dẻ bắt đầu cho quả từ năm thứ 5 - 7 trở đi đối với cây chiết ghép, năm thứ 9 - 10 đối với cây trồng bằng hạt. Do đó, nhiều người dân không muốn trồng vì thời gian được thu hoạch lâu. Bên cạnh đó, công tác bảo quản, sơ chế, chế biến chưa được quan tâm nghiên cứu, ứng dụng, công tác quảng bá, xúc tiến thương mại kém hiệu quả, đầu ra còn nhỏ lẻ, chủ yếu làm quà biếu nên hạt dẻ vẫn chưa phát huy đúng tiềm năng sẵn có.

Những năm gần đây, tỉnh Cao Bằng đã phối hợp với nhiều đơn vị, chỉ đạo các sở ngành, huyện Trùng Khánh tìm nhiều giải pháp để mở rộng diện tích cây dẻ, đưa thương hiệu hạt dẻ vươn xa ra ngoài tỉnh. Trong đó, Viện Nghiên cứu Lâm sinh triển khai đề tài “Nghiên cứu khai thác và phát triển nguồn gen cây dẻ Trùng Khánh tại tỉnh Cao Bằng” từ năm 2018, tập trung vào xác định giá trị nguồn gen cây dẻ, chọn lọc cây trội để lấy vật liệu nhân giống, xây dựng vườn giống vô tính dẻ Trùng Khánh 1ha và 3ha mô hình điểm trồng rừng thâm canh bằng các dòng có năng suất cao.

Cây dẻ cổ thụ tại xã Chí Viễn, huyện Trùng Khánh được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Ảnh: Công Hải.

Cây dẻ cổ thụ tại xã Chí Viễn, huyện Trùng Khánh được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Ảnh: Công Hải.

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cao Bằng cũng đã chủ trì tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp nhân giống cây dẻ Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng”, đề xuất phương pháp nhân giống ghép và giâm hom nhằm nâng cao năng suất, chất lượng cây dẻ Trùng Khánh, khắc phục những hạn chế của phương pháp trồng bằng hạt như hiện nay.

Đặc biệt, Sở NN-PTNT tỉnh Cao Bằng đã chủ trì xây dựng đề án phát triển cây dẻ Trùng Khánh giai đoạn 2020 - 2025, định hướng đến năm 2030. Phấn đấu đến năm 2030, hình thành vùng sản xuất tập trung cây dẻ Trùng Khánh tập trung tại 7 xã: Chí Viễn, Khâm Thành, Đàm Thuỷ, Đình Phong, Ngọc Khê, Phong Châu, Đình Minh và Thị trấn Trùng Khánh với diện tích 700ha, năng suất bình quân đạt 22 tạ/ha, sản lượng 1.540 tấn, thu nhập đạt khoảng 220 triệu đồng/ha.

Công Hải

Sau 5 năm triển khai, tỉnh Phú Thọ có 237 sản phẩm OCOP

Sau 5 năm triển khai, tỉnh Phú Thọ có 237 sản phẩm OCOP

Bắt đầu thực hiện từ năm 2019, Chương trình OCOP của tỉnh Phú Thọ đã dần lan tỏa, góp phần tích cực trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại khu vực nông thôn.

Khu phố có doanh thu 150 tỉ đồng/năm nhờ làm nem Bùi

Khu phố có doanh thu 150 tỉ đồng/năm nhờ làm nem Bùi

Khu phố Bùi Xá thuộc phường Ninh Xá, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh hiện có khoảng 130 hộ làm nem Bùi mỗi năm tạo ra doanh thu 140-150 tỉ đồng.

Xã có 500 hộ trồng cà dừa, thu nhập gấp 3 - 4 lần trồng lúa

Xã có 500 hộ trồng cà dừa, thu nhập gấp 3 - 4 lần trồng lúa

HÀ TĨNH Xã Thượng Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh) có gần 500 hộ trồng cà dừa với diện tích 25ha, thu nhập gấp 3-4 lần so với cấy lúa, bình quân đạt hơn 200 triệu đồng/ha.

Giống lúa nếp cổ truyền bên dòng sông Văn Úc

Giống lúa nếp cổ truyền bên dòng sông Văn Úc

HẢI PHÒNG Có nghiên cứu cho rằng giống lúa nếp cái hoa vàng tại xã Đại Thắng được lưu truyền từ thời nhà Lý, qua nhiều thế kỷ người dân vẫn giữ được giống lúa đặc sản.

Chứng nhân thế kỷ giữ hồn chè Shan tuyết

Chứng nhân thế kỷ giữ hồn chè Shan tuyết

YÊN BÁI Năm nay đã hơn 100 tuổi, ông Sùng Sấu Cua hiểu từng cây chè Shan tuyết ở Phình Hồ như từng đứa con của mình và quyết gìn giữ chúng cho muôn đời sau.

Giống xoài cát đặc sản trứ danh ‘đất Chín Rồng’

Giống xoài cát đặc sản trứ danh ‘đất Chín Rồng’

Theo các cụ cao niên, xoài cát Hòa Lộc có ở địa phương từ đầu những năm 1930, nó được tìm thấy lần đầu tại xã Hòa Lộc, quận Giáo Đức, tỉnh Định Tường (cũ).

Nức tiếng bò giàng Quế Hậu, mỹ vị nơi đất trời Kỳ Sơn

Nức tiếng bò giàng Quế Hậu, mỹ vị nơi đất trời Kỳ Sơn

Đất Kỳ Sơn khốn khó đủ bề, để xây dựng sản phẩm đặc trưng cực kỳ gian nan. Nói thế để thấy thương hiệu thịt bò giàng Quế Hậu không ngẫu nhiên mà có.

Làng nem chả hoạt động hết công suất phục vụ thị trường Tết

Làng nem chả hoạt động hết công suất phục vụ thị trường Tết

Không rộn ràng như các làng hoa, làng bún bánh, những ngày này làng nem chả Chợ Huyện (huyện Tuy Phước, Bình Định) lặng lẽ sản xuất hết công suất để phục vụ Tết.

Ngắm đã mắt những vườn quýt hồng Lai Vung mùa Tết

Ngắm đã mắt những vườn quýt hồng Lai Vung mùa Tết

ĐỒNG THÁP Những ngày cận Tết, nông dân trồng quýt hồng huyện Lai Vung mở cửa phục vụ khách du lịch đến tham quan, chụp ảnh lưu niệm, mua đặc sản quýt hồng.

Ngày hội Nông sản Lai Vung thu hút hơn 25 ngàn lượt khách tham quan

Ngày hội Nông sản Lai Vung thu hút hơn 25 ngàn lượt khách tham quan

ĐỒNG THÁP Qua 3 ngày tổ chức, Ngày hội Nông sản huyện Lai Vung 2024 đã thu hút trên 25 ngàn lượt khách đến tham quan và thưởng thức các món ăn đặc sản tại địa phương.

Xem Thêm